Our Dollar, Your Problem

 

สรุป: Dollar Dominance – การครองความเป็นใหญ่ของเงินดอลลาร์สหรัฐ และความเสี่ยงที่ซ่อนอยู่

💵 Dollar Dominance คืออะไร

เงินดอลลาร์สหรัฐ (USD) เป็น สกุลเงินหลักของโลก โดยมีบทบาทสำคัญใน:

• การซื้อขายสินค้าและบริการระหว่างประเทศ (≈90% ของธุรกรรมมี USD ฝั่งหนึ่ง)

• การถือครองเงินสำรองของธนาคารกลาง (≈60% ถือเป็นดอลลาร์)

• การกำหนดราคาสินค้าสำคัญ เช่น น้ำมัน (≈80% ราคาด้วย USD)

---

📜 จุดเริ่มต้นของอำนาจ

1. Bretton Woods (1944)
   ระบบแลกเปลี่ยนเงินตราคงที่ผูกกับดอลลาร์ → ดอลลาร์ผูกกับทอง

2. ปี 1971: Nixon ยกเลิกการผูกดอลลาร์กับทอง
   → ทำให้ดอลลาร์เป็น fiat currency ที่ไม่ต้องรองรับด้วยทอง
   → คำพูดของ รมว.การคลัง John Connally สะท้อนท่าทีอเมริกา:
   "Our dollar, your problem."

---

🧠 ทำไมดอลลาร์จึงครองโลก

• Network Effect: ใช้ดอลลาร์เป็นสื่อกลางถูกกว่าและสะดวกกว่า

• สภาพคล่องสูง / ตลาดทุนลึก

• ศรัทธาทางการเงิน: ความมั่นใจในระบบเศรษฐกิจและนโยบายของสหรัฐ

• ผลประโยชน์จากการครองโลก (Exorbitant Privilege):

  • สหรัฐฯ กู้ยืมได้ดอกเบี้ยต่ำ

  • สามารถขาดดุลการคลังต่อเนื่องโดยไม่มีวิกฤต

  • ควบคุมระบบการเงินโลก เช่น การคว่ำบาตรผ่าน SWIFT

---

🥊 ความท้าทายจากอดีต

• โซเวียตรัสเซีย (1970s): เคยถูกคาดว่าจะเทียบเคียง USD ได้ แต่ล้มเหลวเพราะระบบวางแผนกลางไม่ยืดหยุ่น

• ญี่ปุ่น (1980s): Yen แข็งเร็วจาก Plaza Accord ทำให้การส่งออกอ่อนแรง

• Euro (1999–2008): เกือบแซง USD แต่เจอวิกฤตหนี้กรีซ แสดงให้เห็นปัญหาของสหภาพเงินตราที่ไร้สหภาพการคลัง

---

🧨 ผู้ท้าชิงใหม่

🇨🇳 หยวนจีน (Yuan)

• โครงการ Belt & Road + การให้เงินกู้เป็นหยวน

• สร้างระบบ Digital Yuan เพื่อตัด SWIFT

• ตั้ง currency swap กับหลายประเทศ

• ข้อตกลงการค้าระหว่างจีน-รัสเซีย, จีน-ซาอุฯ ใช้หยวน → สัญญาณทางภูมิรัฐศาสตร์

🪙 คริปโต (Crypto)

• Bitcoin, Stablecoin, และระบบการเงินไร้ตัวกลาง

• ใช้ได้ 24/7 / ป้องกันทุนไหลออก / ไม่ต้องพึ่งธนาคารกลาง

• ยังไม่แทนที่ USD ได้ แต่เริ่มมีการใช้ในบางประเทศ (เช่น El Salvador)

---

⚖️ ปัญหาของการผูกค่าเงินกับดอลลาร์

หลายประเทศใช้ระบบ Fixed Exchange Rate (ตรึงค่าเงินกับดอลลาร์) เพื่อเสถียรภาพ
แต่มีความเสี่ยงสูง:

ประเทศ	บทเรียน
🇲🇽 เม็กซิโก (1994)	เงินเฟ้อลดจริง แต่ดุลบัญชีเดินสะพัดเสีย → เปโซพังลง 50%
🇹🇭 ไทย (1997)	Peg 25 บาท/ดอลลาร์ แต่ดุลบัญชีเสียหาย → วิกฤตต้มยำกุ้ง

---

📈 ประโยชน์ของ Dollar Dominance ต่อสหรัฐ

1. กู้เงินจากโลกในดอกเบี้ยต่ำ → รัฐบาลใช้จ่ายมหาศาลโดยไม่ล้ม

2. นำเข้าสินค้าโดย “พิมพ์ IOU” ของตนเอง

3. เครื่องมือคว่ำบาตรทางเศรษฐกิจ (เช่น กรณีรัสเซีย)

4. ดึงดูดการลงทุนเข้าสหรัฐอย่างต่อเนื่อง

5. Fed มีอิสระในการกำหนดนโยบายการเงินมากกว่าประเทศอื่น

---

⚠️ ความเสี่ยงที่กำลังทวีขึ้น

📉 1. ภาวะเงินเฟ้อ

• หาก Fed เสียความน่าเชื่อถือ → ความมั่นใจในดอลลาร์จะสั่นคลอน

• เหมือนปี 1970s: ต้องขึ้นดอกเบี้ยถึง 20% เพื่อหยุดเงินเฟ้อ

💣 2. หนี้สาธารณะสหรัฐเกิน $33 ล้านล้าน

• ดอกเบี้ยพุ่ง → งบประมาณโดนเบียด / ยิ่งมีแรงจูงใจ “คงดอกเบี้ยต่ำ”

• เกิด fiscal trap: จะขึ้นดอกเบี้ยก็เจ็บ, จะไม่ขึ้นก็เสี่ยงเงินเฟ้อ

🌐 3. ระบบเสี่ยงล่มแบบเครือข่าย (Network Collapse)

• ถ้าโลกหมดศรัทธา → เครือข่ายที่หนุน USD จะหายวับ

• ตลาดโลกอาจแตกเป็นหลายระบบ → ความไร้เสถียรภาพระดับโลก

---

🔚 บทสรุป

Dollar Dominance คือดาบสองคม:
สหรัฐได้ประโยชน์มหาศาล แต่แบกรับความเสี่ยงระดับโลก
การผูกพันทางการเงินโลกกับสหรัฐ ทำให้ประเทศอื่นอ่อนไหวต่อการเมือง การเงิน และวิกฤตภายในของอเมริกาเอง