Global Risks Report 2025 (World Economic Forum)
ภาพรวม & แนวโน้มสำคัญ
- โลกกำลังเผชิญกับภูมิทัศน์ที่ถูกแบ่งขั้วมากขึ้น (“fractured
global landscape”) — ทั้งในมิติภูมิรัฐศาสตร์ สิ่งแวดล้อม
สังคม เทคโนโลยี และเศรษฐกิจ
- รายงานนี้อาศัย “Global Risks Perception Survey 2024-2025
(GRPS)” ที่เก็บความคิดเห็นจากผู้เชี่ยวชาญกว่า 900 คนทั่วโลก
- มีการวิเคราะห์ความเสี่ยงออกเป็น 3 ช่วงเวลา:
ระยะปัจจุบัน / ระยะสั้น–กลาง (ถึง ~2027) / ระยะยาว
(ถึง ~2035)
- ภาพรวม “ความมองโลกในแง่ดี” (optimism) ลดต่ำลง
— ผู้ตอบแบบสอบถามส่วนใหญ่คาดว่าอนาคตจะไม่สงบมากนักในทั้งระยะสั้นและระยะยาว
แนวโน้มความเสี่ยงสำคัญตามมิติ
ภูมิรัฐศาสตร์ & เศรษฐกิจระหว่างประเทศ
- “ความขัดแย้งระหว่างรัฐ (state-based armed conflict)” ถูกมองว่าเป็น ความเสี่ยงอันดับ 1 ในช่วงปัจจุบันโดย 23% ของผู้ตอบแบบสอบถาม
- ความตึงเครียดทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ (“geoeconomic
confrontation”) มีการเลื่อนตัวขึ้นในการจัดลำดับความเสี่ยงระยะ
2 ปี
- จุดที่น่าสังเกต: ข้อมูลเท็จ / ข่าวปลอม / การบิดเบือนข้อมูล (misinformation
/ disinformation) ขึ้นมาเป็นความเสี่ยงอันดับต้น ๆ ในระยะ
2 ปี
โดยถูกมองว่าเป็นเครื่องมือที่อาจถูกใช้ในสงครามข้อมูลหรือเพื่อโน้มน้าวความเชื่อของผู้คน
มิติสังคม & ความเปราะบางภายใน
- “ความไม่เท่าเทียม (inequality)” ถูกมองว่าเป็น ความเสี่ยงศูนย์กลาง
(central risk) — เพราะเป็นทั้งตัวถูกกระทบและตัวกระตุ้นความเสี่ยงอื่น
ๆ
- ความแตกแยกทางสังคม (societal polarization), การอพยพหรือพลัดถิ่น
(involuntary migration / displacement), การสลายสิทธิพลเมือง
(erosion of human rights / civic freedoms) อยู่ในอันดับสูงในลำดับความเสี่ยงระยะสั้น
- ถึงแม้ว่าความเสี่ยงทางเศรษฐกิจ เช่น ภาวะเศรษฐกิจถดถอย (economic
downturn) และอัตราเงินเฟ้อ (inflation) จะถูกให้ความสำคัญน้อยลงบ้าง
แต่ผลกระทบจาก “วิกฤตค่าครองชีพ”
ยังคงเป็นปัจจัยหนุนให้ความไม่เท่าเทียมเติบโตขึ้น
- ในระยะยาว ประเทศสังคม “แก่ตัว” (super-ageing societies) เช่น ญี่ปุ่น เกาหลีใต้ อิตาลี เยอรมนี อาจเผชิญปัญหาการเกษียณอายุ
แรงงานลด และภาระดูแลผู้สูงอายุที่สูงขึ้น
สิ่งแวดล้อม & ภัยธรรมชาติ
- ความเสี่ยงด้านสิ่งแวดล้อมมีแนวโน้มเลวร้ายขึ้น —
ทั้งความรุนแรงและความถี่ของเหตุการณ์สุดขั้ว (extreme weather) เพิ่มขึ้นอย่างชัดเจน
- ในช่วง 10 ปีข้างหน้า “ภัยธรรมชาติรุนแรง (extreme
weather events)” ถูกคาดหมายให้อยู่ในอันดับ 1 ของรายการความเสี่ยง
- “การสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ / การล่มสลายของระบบนิเวศ (biodiversity
loss / ecosystem collapse)” อยู่ในอันดับ 2 ของความเสี่ยงระยะยาว และแสดงทิศทาง “แย่ลง”
เมื่อเทียบกับอันดับในมุมมองระยะสั้น
- มีความแตกต่างในการรับรู้ตามช่วงอายุ — คนหนุ่มสาวกังวลเรื่องมลพิษ (pollution)
และสิ่งแวดล้อมมากกว่าคนวัยอื่น ๆ
เทคโนโลยี & ความเสี่ยงนวัตกรรม
- ความเสี่ยงที่เกิดจาก AI / เทคโนโลยี (adverse
outcomes of AI / frontier technologies) ยังไม่ได้อยู่ในอันดับต้น
ๆ ในมุมมอง 2 ปี
แต่มีแนวโน้มขึ้นในอันดับความเสี่ยงระยะ 10 ปี
- รายงานให้ความสนใจกับบทบาทของ Generative AI ที่สามารถสร้างข้อมูลเท็จ/บิดเบือนในปริมาณมาก
และมีผลต่อความแตกแยกสังคม
- ในภาควิชา biotech / เทคโนโลยีชีวภาพ (biotech)
มีความเสี่ยง “ที่โอกาสต่ำแต่ผลกระทบสูง (low-probability,
high-impact)” อย่างเช่น การใช้เทคโนโลยีพันธุวิศวกรรม (gene
editing) ไปในทางที่ผิด การโจมตีทางชีวภาพ
และเทคโนโลยีอนาคตอื่น ๆ เช่น brain-computer interfaces
|
ประเด็นสำคัญ & ข้อแนะนำเชิงยุทธศาสตร์
|
“คนธรรมดาทำได้จริง” เพื่อลดความเสี่ยงระดับโลก
🌍 1. ด้านสิ่งแวดล้อม
(Climate & Nature Risk)
🔹 สิ่งที่ทำได้จริง
- ลดรอยเท้าคาร์บอน (Carbon footprint):
- เดิน–ปั่น–ขนส่งสาธารณะ
- ลดเที่ยวบินระยะสั้น, ใช้พลังงานสะอาด
- ลดการบริโภคเกินจำเป็น (Overconsumption):
ซื้อให้น้อยลงแต่คุณภาพดี ใช้ซ้ำ ซ่อม แทนการทิ้ง - เลือกลงทุน/ฝากเงินในกองทุนที่เป็น ESG หรือ Green
Fund เพื่อหนุนธุรกิจที่ยั่งยืน
- ปลูกต้นไม้หรือสนับสนุนโครงการฟื้นฟูระบบนิเวศ
(Reforestation / Carbon offset)
💡 ทำไมสำคัญ
รายงานปี 2025 ระบุว่า “Extreme
weather” และ “Ecosystem collapse” เป็นความเสี่ยงอันดับ 1–2 ของโลกใน 10 ปีข้างหน้า — การลดรอยเท้าคาร์บอนของแต่ละคนช่วยลดแรงกดดันระบบโดยตรง
🧠 2. ด้านเทคโนโลยีและข้อมูล
(AI, misinformation, privacy)
🔹 สิ่งที่ทำได้จริง
- ตรวจสอบแหล่งข่าวก่อนแชร์ (Fact-check) — ใช้แหล่งเชื่อถือ
เช่น Reuters, BBC Verify, AFP Fact Check
- ฝึก “digital hygiene” เช่น
- ไม่คลิกลิงก์สุ่ม
- ใช้ password manager, เปิด 2FA
- ระวัง deepfake / AI-generated content
- เรียนรู้เรื่อง AI & data literacy — เข้าใจหลักการทำงานของ
AI เพื่อรู้ทันอคติ (bias) และป้องกันการถูกชักจูง
💡 ทำไมสำคัญ
รายงานชี้ว่า “Misinformation/Disinformation”
คือหนึ่งใน Top 3 Global Risks ปี 2025
— การที่คนทั่วไป “แชร์โดยไม่เช็ก”
เป็นเชื้อไฟให้สงครามข้อมูลทั่วโลก
🕊️ 3. ด้านสังคมและความแตกแยก
(Social & Political Polarization)
🔹 สิ่งที่ทำได้จริง
- ฝึก “critical empathy” — ฟังคนเห็นต่างโดยไม่ตัดสินเร็ว
- เข้าร่วมกิจกรรมชุมชน / อาสา / กลุ่มที่มีเป้าหมายร่วมกัน เพื่อสร้าง “trust capital” ในสังคม
- ลด echo chamber — ตั้งใจติดตามสื่อที่มุมมองแตกต่างจากตนเองบ้าง
- สนับสนุนสิทธิมนุษยชนและความเท่าเทียมในวงเล็ก ๆ เช่น ที่ทำงาน โรงเรียน ชุมชน
💡 ทำไมสำคัญ
WEF 2025 ระบุว่า “Societal
polarization” และ “Erosion of trust” เป็นจุดเริ่มของความไม่มั่นคงทางการเมือง
และอาจนำไปสู่ความรุนแรงหรือสงครามภายในรัฐ
💰 4. ด้านเศรษฐกิจและการเงิน
(Economic & Systemic Risks)
🔹 สิ่งที่ทำได้จริง
- สร้างภูมิคุ้มกันทางการเงิน (Financial resilience):
- เก็บเงินฉุกเฉิน ≥ 6 เดือน
- กระจายการลงทุน (ไม่ลงที่เดียว)
- ลดหนี้ดอกสูง
- ลงทุนในตนเอง เช่น ความรู้ดิจิทัล ภาษา
ทักษะใหม่ ๆ เพื่อรับมือกับโลกที่เปลี่ยนเร็ว
- สนับสนุนธุรกิจท้องถิ่นและเศรษฐกิจหมุนเวียน (Circular
economy)
💡 ทำไมสำคัญ
รายงานเตือนว่า
“ค่าใช้จ่ายดำรงชีวิตสูง–ความไม่เท่าเทียมทางเศรษฐกิจ”
เป็นแรงเสียดทานที่ทำให้ระบบเปราะบาง
คนที่มี “safety buffer” จะลดผลกระทบจาก shock
ได้มากที่สุด
🧬 5. ด้านสุขภาพและภัยพิบัติ
(Health, Bio & Emergency)
🔹 สิ่งที่ทำได้จริง
- เตรียมความพร้อมขั้นพื้นฐานในครัวเรือน เช่น
อาหาร น้ำ ยา ไฟฉาย
- อัปเดตวัคซีนและสุขอนามัย
- รู้เบื้องต้นเรื่องโรคอุบัติใหม่และข่าวสารจาก WHO/กรมควบคุมโรค
- สนับสนุนระบบสาธารณสุขเข้มแข็ง เช่น
บริจาคโลหิต / อาสาในโครงการสุขภาพ
💡 ทำไมสำคัญ
ความเสี่ยง “การระบาดใหม่ / bio risk” ถูกจัดเป็น “low probability – high impact” ในรายงาน
ซึ่งหมายความว่าเกิดไม่บ่อย แต่เมื่อเกิดแล้วกระทบสูงมาก (เช่น COVID-19)
🧭 6. ด้านจิตใจและความหมายชีวิต
(Psychological Resilience)
🔹 สิ่งที่ทำได้จริง
- ดูแลสุขภาพจิตของตนเองและคนรอบข้าง — mindfulness,
community support
- สร้าง “purpose” ในชีวิตและการงาน จะช่วยเพิ่มแรงจูงใจและลดความกลัวต่อความไม่แน่นอน
- ไม่เสพข่าวจนเกินพอดี (information diet) — จำกัดเวลาอ่านข่าวลบ
💡 ทำไมสำคัญ
โลกที่ “เสี่ยงสูง–ข้อมูลล้น–ข่าวร้ายรายวัน”
ทำให้คนจำนวนมากหมดพลัง
WEF ชี้ว่า “resilient mindset” ของพลเมืองทั่วไป
คือรากฐานของเสถียรภาพระดับประเทศ
🧩 สรุปสั้น
ๆ: สูตร “ลด Global Risk แบบประชาชนคนหนึ่ง”
|
หมวด |
สิ่งที่ทำได้จริง |
|
🌿 สิ่งแวดล้อม |
ใช้ชีวิต Low-carbon, ซื้อให้น้อยลง, ลงทุนใน Green fund |
|
🧠 เทคโนโลยี |
ตรวจสอบข่าวก่อนแชร์, รู้เท่าทัน AI |
|
🕊️ สังคม |
สร้างความไว้ใจในชุมชน, เคารพความเห็นต่าง |
|
💰 เศรษฐกิจ |
ออม–ลดหนี้–กระจายการลงทุน |
|
🧬 สุขภาพ |
เตรียมพร้อมพื้นฐาน, ติดตามข้อมูลเชื่อถือได้ |
|
🧭 จิตใจ |
สร้างสติและความหมายในชีวิต |
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น